Uitvoeringsverordening (EU) 2024/2745 van de Commissie van 25 oktober 2024 tot vaststelling van uitvoeringsbepalingen voor Verordening (EU) 2021/2282 van het Europees Parlement en de Raad wat betreft het beheer van belangenconflicten bij de gezamenlijke werkzaamheden van de coördinatiegroep van de lidstaten inzake evaluatie van gezondheidstechnologie en haar subgroepen (Voor de EER relevante tekst)
DE EUROPESE COMMISSIE,
Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,
Gezien Verordening (EU) 2021/2282 van het Europees Parlement en de Raad van 15 december 2021 betreffende de evaluatie van gezondheidstechnologie en tot wijziging van Richtlijn 2011/24/EU1, en met name artikel 5, lid 7, en artikel 25, lid 1, punt a),
(1) Bij Verordening (EU) 2021/2282 zijn een steunkader en procedures voor samenwerking van de lidstaten inzake gezondheidstechnologieën op het niveau van de Unie vastgesteld en is de coördinatiegroep van de lidstaten inzake evaluatie van gezondheidstechnologie (“de coördinatiegroep”) ingesteld.
(2) Overeenkomstig Verordening (EU) 2021/2282 moeten de leden van de coördinatiegroep en haar subgroepen hun vertegenwoordigers die natuurlijke personen zijn (“vertegenwoordigers”) op ad-hocbasis of op permanente basis aanwijzen.
(3) Overeenkomstig Verordening (EU) 2021/2282 worden patiënten, klinische deskundigen en andere relevante deskundigen (“individuele deskundigen”) betrokken bij gezamenlijke klinische evaluaties en gezamenlijk wetenschappelijk overleg. Deze deskundigen moeten worden gekozen op basis van hun deskundigheid op het betrokken therapeutische gebied en moeten in eigen naam optreden, niet namens een bepaalde organisatie, instelling of lidstaat.
(4) De belangenconflicten waarvoor de Commissie overeenkomstig Verordening (EU) 2021/2282 voorschriften voor de beoordeling moet vaststellen, betreffen de belangenconflicten van de vertegenwoordigers en de individuele deskundigen in de sector van ontwikkelaars van gezondheidstechnologie die deelnemen aan de gezamenlijke werkzaamheden van de coördinatiegroep en haar subgroepen die overeenkomstig de artikelen 7 tot en met 22 van Verordening (EU) 2021/2282 worden uitgevoerd (“de gezamenlijke werkzaamheden”). De lidstaten blijven verantwoordelijk voor het beheer van belangenconflicten van andere personen die betrokken kunnen zijn bij de gezamenlijke werkzaamheden van de leden van de coördinatiegroep en haar subgroepen, en moeten ervoor zorgen dat deze personen geen financiële of andere belangen in de sector van ontwikkelaars van gezondheidstechnologie hebben die hun onafhankelijkheid of onpartijdigheid in het gedrang kunnen brengen.
(5) De relevante activiteiten met betrekking tot het beheer van belangenconflicten in de coördinatiegroep en haar subgroepen moeten de activiteiten omvatten die verband houden met de uitvoering van gezamenlijke klinische evaluaties en gezamenlijk wetenschappelijk overleg, ook wanneer individuele deskundigen aan deze gezamenlijke werkzaamheden deelnemen, de ontwikkeling van methodologische richtsnoeren voor gezamenlijke werkzaamheden en de opstelling van verslagen over opkomende gezondheidstechnologieën.
(6) De in de coördinatiegroep en haar subgroepen benoemde vertegenwoordigers moeten een ondertekende belangenverklaring en een curriculum vitae (cv) bij de Commissie indienen om aan de gezamenlijke werkzaamheden te kunnen deelnemen. Individuele deskundigen kunnen alleen worden geselecteerd voor en deelnemen aan een gezamenlijke klinische evaluatie of gezamenlijk wetenschappelijk overleg als zij een ondertekende belangenverklaring en een cv bij de Commissie indienen. Wanneer de Commissie overeenkomstig artikel 28, punt b), van Verordening (EU) 2021/2282 een besluit neemt over belangenconflicten, moet zij de in de belangenverklaring vermelde belangen en de informatie in het cv van de vertegenwoordiger of de individuele deskundige beoordelen. Als een belang niet wordt bekendgemaakt, moeten passende maatregelen worden genomen.
(7) Overeenkomstig Verordening (EU) 2021/2282 moet de belangenverklaring jaarlijks en telkens wanneer dat nodig is, worden geactualiseerd. Om ervoor te zorgen dat de coördinatiegroep en haar subgroepen hun werkzaamheden te allen tijde op onafhankelijke, onpartijdige en transparante wijze uitvoeren, moet worden bepaald dat de belangenverklaring moet worden geactualiseerd wanneer de door de vertegenwoordiger of de individuele deskundige verstrekte informatie verandert. Om de administratieve lasten te verlichten, moet de vertegenwoordiger of de individuele deskundige de in de belangenverklaring verstrekte informatie kunnen bevestigen wanneer het bekendgemaakte belang niet is veranderd. Indien een dergelijke bevestiging niet tijdig wordt verstrekt, mag de vertegenwoordiger of de individuele deskundige niet langer aan de gezamenlijke werkzaamheden deelnemen.
(8) Om te zorgen voor een uniforme aanpak van de belangen die moeten worden bekendgemaakt en een goed beheer van de belangenconflicten bij de gezamenlijke werkzaamheden, moeten regels worden vastgesteld voor de inhoud, de vorm en de geldigheid van de belangenverklaring, alsook voor de indiening ervan. Aangezien de gezamenlijke werkzaamheden in het kader van Verordening (EU) 2021/2282 parallel en in nauwe samenwerking met het Europees Geneesmiddelenbureau en de in artikel 106, lid 1, van Verordening (EU) 2017/745 van het Europees Parlement en de Raad2 bedoelde deskundigenpanels moeten worden uitgevoerd, moeten de in de respectieve rechtskaders gebruikte belangenverklaringen zo veel mogelijk op elkaar worden afgestemd, waarbij de scheiding van de respectieve bevoegdheden van de coördinatiegroep, het Europees Geneesmiddelenbureau en die deskundigenpanels moet worden gehandhaafd.
(9) Op grond van artikel 30, lid 3, punten a) en b), van Verordening (EU) 2021/2282 en om de robuustheid van het systeem voor beheer van belangenconflicten en de hoogste normen inzake onafhankelijkheid, onpartijdigheid en transparantie met betrekking tot de gezamenlijke werkzaamheden te waarborgen, moeten de belangenverklaringen van de vertegenwoordigers van de coördinatiegroep en haar subgroepen en van klinische deskundigen en andere relevante deskundigen die bij de gezamenlijke werkzaamheden betrokken zijn, openbaar worden gemaakt. De belangenverklaringen van patiënten mogen niet openbaar worden gemaakt. De belangenverklaringen mogen alleen worden gepubliceerd voor zover dat nodig is om deze doelstellingen te bereiken. Met name de belangenverklaringen van de vertegenwoordigers van de coördinatiegroep en haar subgroepen moeten openbaar worden gemaakt voor de periode waarin zij bij de gezamenlijke werkzaamheden betrokken zijn. De belangenverklaringen van klinische deskundigen en andere relevante deskundigen die bij de gezamenlijke werkzaamheden betrokken zijn, moeten na de afronding van de gezamenlijke werkzaamheden waaraan zij hebben deelgenomen voor een jaar openbaar worden gemaakt.
(10) Overeenkomstig artikel 5, lid 2, van Verordening (EU) 2021/2282 zijn financiële of andere belangen in de sector van ontwikkelaars van gezondheidstechnologie, belangen die van invloed kunnen zijn op de onafhankelijkheid of onpartijdigheid van de vertegenwoordigers en individuele deskundigen. Daarom moeten dergelijke belangen worden gedefinieerd. Bovendien kunnen belangenconflicten niet alleen voortvloeien uit huidige banden met de sector van ontwikkelaars van gezondheidstechnologie, maar ook uit banden in het recente verleden en de nabije toekomst. Om de administratieve lasten te verlichten en de rechtszekerheid te waarborgen, moet worden vastgesteld na hoeveel tijd de band niet meer tot een belangenconflict wordt geacht te leiden.
(11) Met het oog op de rechtszekerheid moeten regels worden vastgesteld voor de beoordeling van de ingediende belangenverklaring en de termijnen waarbinnen de beoordeling moet worden voltooid of waarbinnen aanvullende informatie moet worden verstrekt.
(12) Hoewel de Commissie de belangen beoordeelt die de vertegenwoordigers in hun belangenverklaring hebben bekendgemaakt, is het niet altijd mogelijk belangenconflicten vast te stellen, aangezien de specifieke ontwikkelaar van gezondheidstechnologie of de specifieke gezondheidstechnologie ten aanzien waarvan zich een belangenconflict zou kunnen voordoen, op dat moment mogelijk niet door de coördinatiegroep of haar subgroepen wordt beoordeeld. Het is niet altijd mogelijk een belangenconflict vast te stellen, zelfs niet als de gezondheidstechnologie reeds door de coördinatiegroep of haar subgroepen wordt beoordeeld, aangezien er een belangenconflict kan bestaan door een verband met de gezondheidstechnologie die als comparator wordt gebruikt, dat mogelijk nog niet bekend is op het moment van de beoordeling van de belangen die de vertegenwoordigers of individuele deskundigen in hun belangenverklaring hebben bekendgemaakt. Daarom moet de Commissie ook besluiten nemen over mogelijke belangenconflicten van de vertegenwoordigers en de individuele deskundigen. Zo is bekend welke actie moet worden ondernomen als zich situaties met belangenconflicten voordoen zonder dat de Commissie een aanvullende beoordeling hoeft uit te voeren.
(13) Naast gemakkelijk te herkennen belangenconflicten of potentiële belangenconflicten kunnen zich situaties voordoen waarin de indruk wordt gewekt dat er sprake is van een belangenconflict. Met name de taken en verantwoordelijkheden van de voorzitter en medevoorzitter van de coördinatiegroep en haar subgroepen moeten onverenigbaar worden geacht met bepaalde belangen in het verleden, aangezien die belangen aanleiding kunnen geven tot twijfel over de onafhankelijkheid en onpartijdigheid van de voorzitter of medevoorzitter. Daarom moet worden voorzien in afkoelingsperioden voor de taken en verantwoordelijkheden van de voorzitter en medevoorzitter van de coördinatiegroep en haar subgroepen.
(14) Om een passende toegang tot de relevante deskundigheid te waarborgen, moeten de toepasselijke maatregelen in geval van een conflict of een potentieel belangenconflict variëren naargelang van het bekendgemaakte belang en de taken en verantwoordelijkheden van de vertegenwoordiger of de individuele deskundige. Deze maatregelen moeten de deelname van de vertegenwoordiger of de individuele deskundige aan de gezamenlijke werkzaamheden uitsluiten of beperken. De Commissie, die optreedt als secretariaat van de coördinatiegroep (“het HTA-secretariaat”), moet verantwoordelijk zijn voor de handhaving van eventuele uitsluitingen of beperkingen van de deelname aan de gezamenlijke werkzaamheden.
(15) Krachtens Verordening (EU) 2021/2282 moet de relevante subgroep ervoor zorgen dat individuele deskundigen in de gelegenheid worden gesteld hun input te leveren tijdens gezamenlijke klinische evaluaties en gezamenlijk wetenschappelijk overleg. Wat betreft de behoefte aan relevante diepgaande specifieke deskundigheid om ervoor te zorgen dat de gezamenlijke werkzaamheden van de hoogste wetenschappelijke kwaliteit zijn, moet de vereiste van onafhankelijkheid en onpartijdigheid van individuele deskundigen zoals vastgelegd in artikel 5, lid 2, van Verordening (EU) 2021/2282, in overeenstemming worden gebracht met de vereisten van algemeen belang zoals bedoeld in artikel 8, lid 6, artikel 10, lid 4, en artikel 18, leden 6 en 7, van die verordening. Wanneer in uitzonderlijke gevallen, bijvoorbeeld voor zeldzame ziekten, alleen individuele deskundigen met dergelijke deskundigheid beschikbaar zijn die belangenconflicten in de zin van deze verordening hebben, kan de Commissie daarom aan de desbetreffende subgroep voorstellen deze individuele deskundigen op passende wijze bij de gezamenlijke werkzaamheden te betrekken, waarbij rekening moet worden gehouden met hun belangenconflicten en de transparantie overeenkomstig artikel 5, lid 5, van Verordening (EU) 2021/2282 moet worden gewaarborgd.
(16) Met het oog op een goed beheer van belangenconflicten moeten de leden van de coördinatiegroep en haar subgroepen worden verplicht het HTA-secretariaat in kennis te stellen van elke vervanging van hun respectieve vertegenwoordigers.
(17) In het kader van haar specifieke toepassingsgebied met betrekking tot het beheer van belangenconflicten bij de gezamenlijke werkzaamheden van de coördinatiegroep en haar subgroepen, worden in deze verordening overeenkomstig artikel 5, lid 1, punt a), van Verordening (EU) 2018/1725 van het Europees Parlement en de Raad3 de regels vastgesteld voor de verwerking van persoonsgegevens via het in artikel 30 van Verordening (EU) 2021/2282 bedoelde IT-platform (“het HTA-IT-platform”), om te waarborgen dat de gezamenlijke werkzaamheden van de coördinatiegroep en haar subgroepen in het kader van Verordening (EU) 2021/2282 op onafhankelijke, onpartijdige en transparante wijze worden uitgevoerd. Er moet met name voor worden gezorgd dat de aan de gezamenlijke werkzaamheden deelnemende vertegenwoordigers en individuele deskundigen geen belangenconflicten in de sector van ontwikkelaars van gezondheidstechnologie hebben die hun onafhankelijkheid of onpartijdigheid in het gedrang kunnen brengen.
(18) In deze verordening moeten de persoonsgegevens worden gespecificeerd die voor de vastgestelde doeleinden mogen worden verwerkt, namelijk de persoonsgegevens in de belangenverklaring en het cv. In deze verordening moet ook worden bepaald dat de Commissie voor de verwerking van deze gegevens via het HTA-IT-platform moet worden beschouwd als de verwerkingsverantwoordelijke in de zin van artikel 3, punt 8, van Verordening (EU) 2018/1725. Om ervoor te zorgen dat kan worden geverifieerd of de gezamenlijke werkzaamheden op onafhankelijke en onpartijdige wijze zijn uitgevoerd, met name in geval van klachten of geschilprocedures, moet worden voorzien in een bewaringstermijn voor persoonsgegevens en moet deze termijn regelmatig worden herzien.
(19) De gezondheidstoestand van de patiënt met betrekking tot het onderwerp van de gezamenlijke klinische evaluatie of het gezamenlijk wetenschappelijk overleg kan door de identiteit van de patiënt worden onthuld. Daarom moet dat soort gegevens worden beschouwd als een bijzondere categorie persoonsgegevens op grond van artikel 10 van Verordening (EU) 2018/1725 en mogen die gegevens alleen worden verwerkt indien aan de criteria van artikel 10, lid 2, punt i), van die verordening wordt voldaan, waarbij onder meer passende en specifieke maatregelen moeten worden vastgesteld ter bescherming van de rechten en vrijheden van de betrokken persoon, met name het beroepsgeheim.
(20) De Commissie moet de informatie over de gegevensverwerking beschikbaar stellen op de voor het publiek toegankelijke webpagina van het HTA-IT-platform, zodat de categorieën betrokkenen wier persoonsgegevens worden verwerkt, kunnen worden geïnformeerd over hun rechten uit hoofde van hoofdstuk III van Verordening (EU) 2018/1725 en over de wijze waarop zij die rechten kunnen uitoefenen.
(21) Aangezien Verordening (EU) 2021/2282 met ingang van 12 januari 2025 van toepassing is, moet deze verordening met ingang van dezelfde datum van toepassing zijn.
(22) Overeenkomstig artikel 42 van Verordening (EU) 2018/1725 is de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming geraadpleegd, en op 5 juli 2024 heeft hij een advies uitgebracht.
(23) De in deze verordening vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het Comité inzake evaluatie van gezondheidstechnologie,
HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:
Artikel 1 - Indiening van de belangenverklaring
Voordat de ondertekende belangenverklaring bij de Commissie is ingediend en totdat de Commissie de bekendgemaakte belangen overeenkomstig artikel 4 heeft beoordeeld, is het de in artikel 5, lid 3, van Verordening (EU) 2021/2282 bedoelde vertegenwoordigers van de coördinatiegroep en haar subgroepen (“vertegenwoordigers”) verboden om:
- a) toegang te krijgen tot de delen van het beveiligde systeem van het IT-platform zoals gedefinieerd in artikel 30 van Verordening (EU) 2021/2282 (“het HTA-IT-platform”) die relevant zijn voor de uitvoering van hun taken;
- b) de taken en verantwoordelijkheden van een voorzitter of medevoorzitter in de coördinatiegroep of haar subgroepen op zich te nemen;
- c) de taken en verantwoordelijkheden van een beoordelaar of medebeoordelaar voor een gezamenlijke klinische evaluatie of gezamenlijk wetenschappelijk overleg op zich te nemen;
- d) vergaderingen van de coördinatiegroep of haar subgroepen bij te wonen voor het uitvoeren van gezamenlijke klinische evaluaties, gezamenlijk wetenschappelijk overleg, het ontwikkelen van methodologische richtsnoeren voor gezamenlijke werkzaamheden of voor het opstellen van verslagen over opkomende gezondheidstechnologieën.
Artikel 2 - Inhoud van de belangenverklaring
Artikel 3 - Formaat van de belangenverklaring
Artikel 4 - Beoordeling van de in de belangenverklaring verstrekte informatie
Artikel 5 - Geldigheid en publicatie van de belangenverklaring
De belangenverklaring is geldig zolang de vertegenwoordiger of de individuele deskundige bij de gezamenlijke werkzaamheden betrokken is, indien:
- a) de bekendgemaakte belangen niet zijn gewijzigd;
- b) de in punt a) bedoelde informatie uiterlijk aan het einde van elk jaar, te rekenen vanaf de dag waarop de belangenverklaring overeenkomstig artikel 3, lid 1 of lid 2, is ingediend, door de vertegenwoordiger of de individuele deskundige is bevestigd. Indien een dergelijke bevestiging niet wordt verstrekt, zorgt het HTA-secretariaat ervoor dat de vertegenwoordiger of de individuele deskundige niet langer bij de gezamenlijke werkzaamheden wordt betrokken.
Artikel 6 - Maatregelen met betrekking tot belangenconflicten of potentiële belangenconflicten van de vertegenwoordigers
Artikel 7 - Maatregelen met betrekking tot belangenconflicten of potentiële belangenconflicten van de individuele deskundigen
Artikel 8 - Verplichtingen van de vertegenwoordigers en individuele deskundigen in geval van een nieuw belangenconflict
Artikel 9 - Verplichtingen van de leden van de coördinatiegroep en haar subgroepen
Artikel 10 - Verzuim om een belang bekend te maken
Artikel 11 - Verwerking van persoonsgegevens
Artikel 12 - Inwerkingtreding en toepassing
-
PB L 458 van 22.12.2021, blz. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/2282/oj.
(terug) -
Verordening (EU) 2017/745 van het Europees Parlement en de Raad van 5 april 2017 betreffende medische hulpmiddelen, tot wijziging van Richtlijn 2001/83/EG, Verordening (EG) nr. 178/2002 en Verordening (EG) nr. 1223/2009, en tot intrekking van Richtlijnen 90/385/EEG en 93/42/EEG van de Raad (PB L 117 van 5.5.2017, blz. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2017/745/oj).
(terug) -
Verordening (EU) 2018/1725 van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2018 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens door de instellingen, organen en instanties van de Unie en betreffende het vrije verkeer van die gegevens, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 45/2001 en Besluit nr. 1247/2002/EG (PB L 295 van 21.11.2018, blz. 39, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2018/1725/oj).
(terug)